Bạn đang gặp các vấn đề đau nhức xương khớp, mất ngủ, tê bì chân tay? Bạn phải đứng cả ngày, đeo giày cao gót và thấy mệt mỏi? Bàn chân là nơi tập trung rất nhiều huyệt đạo của cơ thể, cũng là nơi hội tụ của các kinh mạch, là đầu mút của các dây thần kinh. Chỉ một việc đơn giản mỗi ngày là ngâm chân nước nóng (ấm) giúp thải độc vô cùng hiệu quả, tại sao ư? Mời bạn cùng tìm hiểu nhé!
PHƯƠNG PHÁP NGÂM CHÂN BẰNG NƯỚC NÓNG
1. Vai trò của đôi bàn chân
Theo quan niệm của Y học cổ truyền, chân – cụ thể là lòng bàn chân giống như một sơ đồ thu nhỏ của cơ thể. Các huyệt ở chân có mối quan hệ vô cùng mật thiết với các cơ quan phủ tạng. Cụ thể là:
- Gan, Tỳ: Liên quan đến ngón cái. Ngoài ra, gan còn liên quan đến ngón chân thứ tư. Xoa bóp ngón chân này có thể điều trị chứng táo bón, đau lưng.
- Thận: Có mối quan hệ với lòng bàn chân
- Bàng quang: Liên hệ với mu ngón út. Huyệt đạo ở vùng này có thể hỗ trợ chứng bí tiểu, tiểu buốt, tiểu són.
- Dạ dày: Liên quan đến mu ngón chân thứ 2. Bấm huyệt ở vùng này có thể trị chứng ợ chua, đầy hơi, khó tiêu.
Theo các Y văn, chân là nơi tập trung khoảng 60 huyệt đạo của cơ thể, trong đó có khoảng 20 huyệt đạo thường xuyên dùng trong trị liệu như huyệt Thương khâu, huyệt Dũng tuyền, huyệt Bát phong, huyệt Thái xung, huyệt Nội đình,…
Có nhiều phương pháp tác động vật lý khác nhau lên đôi chân giúp trị liệu và hỗ trợ các bệnh lý mạn tính như xoa bóp, bấm huyệt và ngâm chân nước nóng.
2. Ngâm chân nước nóng có tác dụng gì?
Chân không chỉ là nơi tập trung các huyệt đạo quan trọng mà còn là đầu mút của rất nhiều đường dẫn truyền thần kinh phản xạ đến vỏ não. Theo Đông y, ngâm chân giúp đả thông kinh mạch, còn theo Tây y, ngâm chân giúp thúc đẩy các quá trình lưu thông máu, điều chỉnh hệ thống nội tiết, tăng cường khả năng miễn dịch giúp cơ thể khoẻ mạnh.
Chỉ cần ngâm chân đơn giản với nước nóng (ấm) cũng giúp giãn các vi mạch, hỗ trợ rất nhiều cho giấc ngủ. Tuy nhiên, nếu sử dụng thêm các thảo dược sẽ giúp tăng cường hiệu quả trị liệu hơn rất nhiều. Bạn có thể tìm đọc một số loại thảo dược tốt cho giấc ngủ tại đây.
3. Các cách ngâm chân nước nóng hiệu quả tại nhà
Để ngâm chân, bạn chuẩn bị:
- Chậu gỗ đường kính khoảng 40 – 60cm. Nếu không có có thể thay bằng chậu nhựa chịu nhiệt
- Nước nóng
- Các loại thảo dược (nếu có)
- Muối (nếu ngâm chân nước muối)
- Tinh dầu (tinh dầu quế, sả, gừng,…nếu có)
Bạn đun nước nóng, cho vào chậu gỗ, sau đó thêm bột thảo dược ngâm chân (hoặc muối, tinh dầu các loại). Khi nước còn nóng, bạn đặt chân lên cách mặt nước một khoảng vừa đủ sao cho không bị bỏng nhưng vẫn cảm nhận được hơi nước nóng bốc lên. Sau đó từ từ hạ chân xuống chạm vào nước. Dần dần đặt chân vào chậu nước ngâm đến khi nước hết nóng thì dừng lại.
Trong khi ngâm chân nước nóng, bạn cũng có thể kết hợp xoa bóp nhẹ nhàng đôi chân hoặc vuốt nước massage lên cẳng chân và bắp chân.
Ngâm chân nước nóng và muối
Nước nóng pha với muối trắng loãng có tác dụng kích thích tuần hoàn máu, tăng lưu thông máu, làm ấm cơ thể. Ngâm chân nước muối 15 phút hàng ngày vào buổi tối trước khi đi ngủ khiến cơ thể thư giãn, thoải mái, làm giảm triệu chứng chân tay lạnh, ngăn ngừa, xoa dịu tình trạng viêm khớp, kích thích ngủ ngon.
Chỉ cần pha hai thìa muối vào 2 lít nước ấm, chưa đầy 2 phút bạn đã có chậu nước ấm ngâm chân cho riêng mình. Bạn cũng có thể lựa chọn các loại muối ngâm chân hay các loại muối ngâm chân thảo dược có bán tại các hiệu thuốc, siêu thị trên toàn quốc.
Ngâm chân nước nóng và tinh dầu với hiệu quả kép
Tinh dầu là thành phần hoạt chất của các thảo dược, là một giải pháp ngâm chân tiện lợi – hiệu quả kép cho những ai bận rộn, không có thời gian chuẩn bị các loại thảo dược ngâm chân. Ngâm chân nước nóng thêm vài giọt tinh dầu vừa có tác dụng tăng cường lưu thông tuần hoàn còn tác dụng thư giãn, giúp ngủ ngon. Bạn có thể chọn các loại tinh dầu sau:
- Tinh dầu trị liệu: Quế, Hồi, Sả, Gừng, Tía tô,…
- Tinh dầu thư giãn: Tinh dầu các loại Hoa hồng, Ngọc lan, Bưởi, Nhài…
Tinh dầu chuẩn là tinh dầu không tan trong nước, bạn nhỏ vài giọt tinh dầu vào trong nước rồi khuấy nhẹ để phân tán chúng thành các hạt nhỏ li ti nổi trên mặt nước. Nước nóng sẽ làm tinh dầu bay hơi lên cùng tác dụng của chúng lên đôi chân và toàn bộ cơ thể với mùi hương dễ chịu.
Ngâm chân nước nóng và Gừng tươi, làm ấm cơ thể từ bên trong
Trong Đông y, Gừng có vị cay, tính ấm, được dùng để chữa các chứng bệnh thuộc thể hàn. Gừng và một chút muối ngâm chân cùng nước nóng có thể mang lại cho bạn rất nhiều lợi ích như: Giảm mệt mỏi, làm ấm cơ thể, thư giãn, giảm đau trong các bệnh lý viêm khớp, đặc biệt là chứng thấp khớp (vì “thấp” và “hàn” luôn đi cùng nhau).
Với người hay lạnh tay chân, nhất là về mùa đông có thể làm bạn khó vào giấc ngủ vì lạnh, ngâm chân nước nóng với một nhánh Gừng là cách tuyệt vời để bạn có thể làm ấm đôi chân của mình và ngủ ngon hơn.
Gừng chứa nhiều tinh dầu, khi bạn ngâm chân với Gừng, tinh dầu được bay hơi bởi nhiệt độ nước, chúng cũng kích thích các đầu mút dây thần kinh ở bàn chân. Bạn có thể xoa bóp nhẹ nhàng đôi chân của mình để tăng hiệu quả điều hoà khí huyết, giúp giấc ngủ sâu và ngon hơn.
Ngâm chân với Lá lốt, giải pháp cho người đau nhức xương khớp
Lá lốt là một vị thuốc quan trọng trong điều trị các bệnh lý xương khớp, tê bì chân tay và các trường hợp hay đổ mồ hôi tay, chân, mất ngủ.
Sử dụng lá lốt tươi, nên nhổ cả rễ, rửa thật sạch. Bạn bó gọn chúng thành 1 nắm rồi cho vào nồi nước đun sôi khoảng 2 – 2,5 lít. Bạn cũng có thể thêm chút lá, củ Sả và 2-3 thìa muối để tăng cường hiệu quả tác dụng.
Tiến hành ngâm chân mỗi ngày trong khoảng 1 tuần sẽ giúp bạn cải thiện rõ rệt các triệu chứng tê bì, đau nhức và khó ngủ.
Ngâm chân với Sả, liệu pháp trị liệu – thư giãn
Sả là loài cây chứa tinh dầu quen thuộc. Tinh dầu Sả có rất nhiều công dụng như thư giãn, làm sạch, kháng khuẩn, xua đuổi côn trùng, mùi thơm lại rất nhẹ nhàng, dễ chịu.
Đặc biệt, ngâm chân bằng nước ấm với Sả mỗi ngày khiến còn có tác dụng cải thiện giấc ngủ rất tốt.
Trước tiên, bạn đập giập 3- 4 nhánh Sả (có thể dùng cả lá), sau đó cho vào nồi với 2,5 – 3 lít nước, thêm 1 – 2 thìa muối hạt rồi đun sôi khoảng 5 phút để các thành phần hoạt chất và tinh dầu Sả tan vào nước. Sau đó tắt bếp để nguội bớt đến khoảng 50 độ rồi đổ ra dụng cụ để ngâm chân.
Ngâm chân với nước nóng và bột thảo dược ngâm chân
Nhìn chung, thảo dược ngâm chân rất tốt cho việc trị liệu các bệnh lý như xương khớp, hôi chân, lạnh chân, mất ngủ, giảm stress,…
Ngoài các thảo dược phổ biến như Sả, Gừng, Lá lốt…thì còn nhiều loại thảo dược khác đặc biệt hiệu quả cho việc ngâm chân như Ngải cứu, Tía tô, Đinh hương, Thiên niên kiện,… Các chuyên gia Đông y đã hướng dẫn nhiều bài thuốc ngâm chân trị liệu cho các bệnh lý mạn tính. Việc kết hợp các loại thảo dược theo công thức sẽ tạo nên hiệu quả toàn diện và nhanh hơn cho từng trường hợp bệnh lý cụ thể.
Để làm tăng hiệu quả ngâm chân, các thảo dược cần được đun nóng hoặc nghiền nhỏ để các hoạt chất tan được tối đa trong nước. Nếu bạn không có thời gian chuẩn bị tại nhà hoặc muốn tìm một công thức ngâm chân hiệu quả đặc hiệu thì có thể tham khảo các bột ngâm chân thảo dược bán sẵn tại nhà thuốc uy tín.
4. Khi nào bạn không nên ngâm chân?
Ngâm chân giúp đả thông kinh mạch, làm giãn mạch giúp tăng cường lưu thông máu. Do vậy người có bệnh lý liên quan đến suy giãn tĩnh mạch tuyệt đối không nên ngâm chân. Nước nóng và các thảo dược, tinh dầu sẽ làm cho mạch máu giãn nở mạnh hơn và làm tình trạng trở nên nguy hiểm hơn.
Phụ nữ có thai, phụ nữ kinh nguyệt, trẻ em đang dậy thì cũng không nên ngâm chân thường xuyên.
Người tắc nghễn động mạch, kém lưu thông máu cũng hạn chế ngâm chân nhiều do hiện tượng kích thích lưu thông máu có thể tạo áp lực lên thành mạch máu.
Các trường hợp huyết áp không ổn định, hay tụt huyết áp không nên ngâm chân nước nóng.
Lưu ý khác:
- Không nên ngâm chân nước nóng trước và sau khi ăn 1 tiếng. Nên ngâm trước khi đi ngủ 30 phút.
- Không ngâm chân nếu có vết thương hở ở chân
- Chỉ nên ngâm chân với nước tầm 38 – 45 độ C, có thể bổ sung nước nóng trong quá trình ngâm để duy trì nhiệt độ
- Ngâm chân nước nóng khoảng 15 – 20 phút mỗi lần, không nên ngâm chân quá lâu
Nếu bạn gặp tình trạng mất ngủ kéo dài hoặc không muốn sử dụng thuốc ngủ do tác dụng phụ, bạn có thể tìm hiểu thêm các phương pháp chữa mất ngủ từ thảo dược an toàn hoặc các phương pháp cải thiện giấc ngủ không dùng thuốc khác.
